Op vrijdag 20 maart vond het Nationaal Congres Engels 2026 plaats in Congrescentrum De Reehorst. Onder het overkoepelende thema Navigating the Now and the Next: Future-Proofing Language Education stond één vraag centraal: hoe maken we het vak Engels toekomstbestendig in een wereld die continu verandert?

Hoe ziet het onderwijs eruit in een tijd waarin grenzen tussen mensen, technologieën en rollen vervagen? Met toenemende werkdruk, snelle technologische ontwikkelingen en krimpende budgetten vraagt toekomstgericht onderwijs om scherpe keuzes. Waar investeren we in, wat laten we los, en – misschien wel het belangrijkst – wat hebben leerlingen écht nodig? Gedurende de dag werd duidelijk dat future-proof onderwijs vraagt om een balans tussen innovatie en mensgerichtheid.

De keynote speaker was Jamie Keddie, die de kracht van storytelling centraal stelde. In zijn sessie introduceerde hij het begrip ‘curiousify’: het prikkelen van nieuwsgierigheid bij leerlingen door ruimte te laten voor vragen, voorspellingen en interpretaties. Door niet alles meteen prijs te geven, worden leerlingen actief betrokken bij het leerproces. Keddie benadrukte daarbij hoe waardevol de input van leerlingen is:

‘Listen to the answers and explore the answer. All answers are equal and valid, and worth exploring.’

Niet het juiste antwoord staat centraal, maar het denkproces en de betrokkenheid van leerlingen. Daarmee legde hij de nadruk op een mensgerichte benadering van taalonderwijs, waarin ruimte is voor interpretatie, verbeelding en eigenaarschap van leerlingen.

Aansluitend op deze keynote werd de Herman Wekkerprijs uitgereikt. Deze prijs wordt toegekend aan personen die een bijzondere bijdrage leveren aan de positie van het Engels en de Engelstalige cultuur in Nederland. Dit jaar ging de prijs naar Annemarie Kas, correspondent voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland namens NRC.

Ook de plenaire lezing van Daniela Fasoglio (SLO) raakte de kern van het congres. Zij nam het publiek mee in het proces en de planning van de curriculumvernieuwing, en de nieuwe kerndoelen en concepteindtermen voor de moderne vreemde talen. Daarbij werd duidelijk dat docenten veel ruimte krijgen om de kerndoelen en concepteindtermen te vertalen naar een eigen curriculum dat past bij hun schoolcontext.

Aan de hand van videofragmenten van interviews met docenten van zogeheten pioniersscholen in de fase van beproeving, werd zichtbaar hoe zij zijn gaan werken met de verschillende domeinen. Wat daarbij opviel, was dat succesvolle implementatie niet alleen draait om inhoud, maar vooral om houding: durf om te experimenteren, samenwerking op te zoeken tussen de talensecties en het plezier om samen te bouwen aan vernieuwend onderwijs. Een inspirerend voorbeeld was het werken met Le Petit Prince over meerdere taalvakken heen, waarbij leerlingen het verhaal in verschillende talen voortzetten, van Frans naar andere talen zoals Engels, Duits en Spaans. De betrokken docenten waren ook aanwezig en gingen in gesprek met het publiek over hun aanpak, wat leidde tot een open en inspirerende uitwisseling van ervaringen.

In de workshops kwam het future-proof-denken eveneens sterk naar voren. Digitale middelen speelden daarin een belangrijke rol, maar ook thema’s als curriculumontwikkeling en talige diversiteit kregen veel aandacht. Zo liet Mili Gabrovšek Sanders in haar sessie over Engels als wereldtaal zien dat Engels in de praktijk vaak functioneert als communicatiemiddel tussen non-native speakers. Dat vraagt om een andere benadering in de klas: minder focus op native-speaker norms en meer aandacht voor begrijpelijkheid, flexibiliteit en het gezamenlijk construeren van betekenis. Door Engels te benaderen als multilingua franca verschuift de focus daarmee naar het voorbereiden van leerlingen op reële communicatiesituaties tussen meertalige sprekers, precies de context waarin zij het Engels buiten de klas het vaakst zullen gebruiken in een steeds meer geglobaliseerde en talig diverse wereld.

Zelf verzorgde ik samen met Lucas van der Deijl een workshop over het samen met docenten ontwikkelde en vrij toegankelijke lesmateriaal van LitLab. Hierin stond literatuuronderwijs centraal dat aansluit bij alle drie de domeinen communicatie, taal- en cultuurbewustzijn, met aandacht voor burgerschapsvorming. Het was inspirerend om te zien hoe betrokken deelnemers aan de slag gingen met voorbeeldmateriaal rondom Kurt Vonnegut’s Slaughterhouse-Five, en hoe rijk de gesprekken werden wanneer literatuur wordt ingezet als middel om taal, cultuur en kritisch denken te verbinden.

Op de informatiemarkt werd duidelijk hoe breed future-proofing wordt opgepakt. Uitgevers gaven een eerste inkijkje in methodes die aansluiten op de vernieuwde kerndoelen. Daarnaast bemenste ik namens het Meesterschapsteam Moderne Vreemde Talen, samen met Lindsay Janssen, Joy Koopman en Robin Chardon een stand met flyers van verschillende talen- en lerarenopleidingen in Nederland. Het doel was om docenten bewust te maken van hun rol als ambassadeur richting hun leerlingen. Want toekomstbestendig taalonderwijs betekent niet alleen inspelen op veranderingen in het onderwijs en de samenleving, maar ook investeren in de volgende generatie taalexperts en mogelijk toekomstige taaldocenten.

Zelfs in de praktische organisatie van het congres kwam het toekomstgerichte denken terug. Zo koos de organisatie voor een vegetarische en veganistische lunch, met onder andere smakelijke broodjes en vegakroketten. Een kleine, maar betekenisvolle stap richting een duurzamere invulling van het congres.

Alles overziend, liet het Nationaal Congres Engels 2026 zien dat toekomstbestendig taalonderwijs geen vaststaand eindpunt is, maar een voortdurend proces van afwegen, experimenteren en samenwerken. Juist in die dynamiek ligt de kracht: door samen na te denken over wat nodig is – nu en in de toekomst – blijft het vak Engels relevant, mensgericht en in beweging.