Op 22 februari werkten wij, Lieke (afgestudeerd neurowetenschapper) en Dagmar (masterstudent taalwetenschap, BA Franse taal en cultuur), op het Kletskoppen Festival. Het was weer tijd voor de tweejaarlijkse Nijmeegse editie van dit festival in bibliotheek Mariënburg.

Wat is Kletskoppen?

Kletskoppen is een doorlopend project vanuit de Radboud Universiteit en het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen. Met een groot team van wetenschappers en studenten ontwikkelen wij hierbij leuke en leerzame activiteiten over taal en wetenschap voor kinderen. Gedurende het jaar worden er in samenwerking met lokale bibliotheken of andere kennisinstellingen door het hele land heen festivals georganiseerd, vaak gekoppeld aan een lessenserie op basisscholen in de buurt. Deze festivals en lessen hebben als doel om het plezier van kinderen in taal te vergroten, hun blik op de wetenschap te verbreden en hun eigen (meer)talige kennis beter te waarderen. Als Kletskoppen-crewleden helpen we bij de op- en afbouw van de festivals, begeleiden we tijdens het festival verschillende activiteiten die de kinderen kunnen doen en verzorgen we af en toe lessen bij basisscholen. Heel leuk en afwisselend werk dus!

Er was genoeg te beleven!

Het festival in de centrale bibliotheek Mariënburg in Nijmegen is onze thuisbasis. Hier is Kletskoppen in 2017 begonnen. Het is dan ook de XXL-editie en ingericht als een echt festival. Zo was er het Verhalenplein, waar de dag geopend werd met een voorstelling over De Kleine IJsbeer. De dag werd afgesloten met De Grote Kletsquiz, waarbij de deelnemende kinderen nog eens konden laten zien welke kennis over talen en wetenschap ze op de dag hadden opgedaan. Gedurende de dag kon hier ook volop geknutseld worden.

Kinderen kijken aandachtig naar de voorstelling ‘De Kleine IJsbeer’ van Theater Stof. Foto: Marcel Krijgsman

Op het Wetenschapsplein en de Bilingual Boulevard konden de kinderen verschillende experimenten doen onder begeleiding van wetenschappers, studenten en vrijwilligers. De kinderen leerden met deze demo’s of experimenten spelenderwijs over echt taalonderzoek. Zo heb ik – Dagmar – de Domino Taalrace begeleid, waar de kinderen ontdekken wat cognaten zijn en dat het veel makkelijker is om een taal te leren als die taal lijkt op een taal die je al spreekt. In een Kids Only Area, die verboden terrein was voor ouders, konden oudere kinderen tussen 8 en 12 jaar nog meer spelletjes doen en zelfs helpen bij het oplossen van een waargebeurde, mysterieuze moordzaak uit de stadsgeschiedenis van Nijmegen. Verder was er de Taalsteen, een escape-box met allerlei taalpuzzels die, na het oplossen ervan, de deelnemersgroep steeds een stapje dichter bij een schat bracht. Ik  – Lieke –  heb de kinderen bij de Taalsteen begeleid met soms een kleine hint waar nodig, maar vooral heb ik genoten van hun verwondering en enthousiasme als er plots een luikje open ging of het (figuurlijke) kwartje viel over de clou van een puzzel. Erg leuk om te zien dat de kinderen op speelde manier in aanraking kwamen met taalwetenschap en taalbewustzijn door te puzzelen met cognaten en valse vrienden, met zinsstructuur in verschillende talen en met door elkaar gehusselde stukjes gesproken taal die het segmentatieprobleem illustreren (dus het feit dat gesproken taal niet netjes in woordjes opgeknipt is). De Taalsteen is ook te huur voor scholen, meer informatie vind je hier.

Lieke met kinderen bij de taalsteen. Foto: Marcel Krijgsman

In de Redactieruimte werkten de kinderen samen aan een nieuwe editie van de heuse Kletskrant, met interviews met bezoekers en strips. Deze krant werd dezelfde middag nog gedrukt. Voor de liefhebber is de Kletskrant hier te bekijken.

Andere hoogtepunten van de dag waren onder andere het praten met AI, optredens van Jelle Verse die met de kinderen een rap schreef, Collin Hoeve die liedjes zong voor en met de allerkleinsten en Jacques Vriens die verhalen kwam vertellen. Er was ook een Escape Room, ontwikkeld door studenten van de Faculteit der Letteren van de Radboud Universiteit, volledig in het thema van Kermiskind, het nieuwste boek van Jacques Vriens. Deze Escape Room werd dan ook erg druk bezocht.

Jacques Vriens leest voor. Foto: Marcel Krijgsman

IMC Weekendschool

Voorafgaand aan en na afloop van het festival zijn we met drie wetenschappers van het Scientific Content Team van Kletskoppen (Sharon Unsworth, Eva Knopp en Joyce van Zwet) drie keer op bezoek geweest bij de IMC Weekenschool in Nijmegen. De IMC Weekendschool laat kinderen uit kansarme wijken kennismaken met uiteenlopende toekomstperspectieven om hun horizon te verbreden. Deze keer was ‘de taalwetenschapper’ aan de beurt! In drie bijeenkomsten gingen we onder andere aan de slag met de vraag ‘hoe ziet een wetenschapper eruit?’ – spoiler: dit kun je niet aan de buitenkant zien – en maakten de leerlingen kennis met de onderzoekscyclus en de belangrijkste voorwaarden van goed onderzoek. Vervolgens bedachten de leerlingen hun eigen onderzoeksvragen over meertaligheid en talen leren die ze graag op het festival zouden beantwoorden. Toen de grote dag was aangebroken, stapten ze met clipboard en pen in de hand af op bezoekers van het Kletskoppen festival. Ze vroegen de bezoekers onder andere welke talen zij spreken en of ze dit met hun ouders of vrienden spreken. Een andere groep onderzocht welke taal de bezoekers het liefst thuis gebruiken en welke het liefst op school. Een week later verwerkten we de ingevulde vragenlijsten tot mooie grafieken en presenteerden de groepen hun bevindingen aan elkaar, stapsgewijs volgens de onderzoekscyclus. Een mooie ervaring met deze junior taalwetenschappers in de dop!

Leerlingen van de Weekendschool presenteren hun bevindingen aan de rest van de groep. Foto: IMC Weekendschool Nijmegen

Al met al was het festival een drukke, maar vooral hele leuke dag. In de hele bibliotheek waren vrolijke gezichtjes te zien, van jong tot oud. Voor ons was het leuk om onze liefde voor taal en wetenschap met de leerlingen van de Weekendschool en de bezoekers van het Kletskoppen Festival te kunnen delen. Misschien nog bijzonderder was het om op onze beurt weer van hen te leren over hun ervaringen met taal, zoals een meertalige leerling die het volgende vertelde: ‘als mijn moeder Nederlands tegen me praat, moet ik oppassen want dan is ze een beetje boos’. Zulke gesprekken laten zien hoe taal een rol kan spelen in de dagelijkse levens van kinderen en dat bezig zijn met taal van alle leeftijden is. Daarmee was dit weer een geslaagde editie van het Kletskoppen Festival!

Meer weten over Kletskoppen? Bezoek onze website.